Eczanem Dergisi Soruları
Ecz. Barış Özyurtlu
Berko İlaç Genel Müdürü
1- Sizi tanıyabilir miyiz? Eczane eczacılığından gelmenizin kariyerinize etkileri neler olmuştur?
Diyarbakır doğumluyum, ilk-orta ve lise eğitimimi Diyarbakır’da tamamladım. Eczacılık fakültesini bitirdikten sonra 2 yıl kadar eczane deneyimim oldu ve ardından Berko İlaç’ta çalışmaya başladım.2002 yılında çalışmaya başladığım Berko İlaçta, 6 ay tıbbi mümessil ve sonrasında da bölge müdürü pozisyonunda çalıştım. 2008 yılında kendi eczanemi açıp, eczane eczacılığı yaptığım dönemde Berko İlaç’a danışmanlık hizmeti verdim ve aynı zamanda 11. Bölge Diyarbakır Eczacı Odasında iki dönem yönetim kurulu üyesi ve bir dönem de TEB delegesi olarak görev aldım. Çeşitli komisyonlarda aktif olarak çalışıp, eczacılık mesleğine katkıda bulunmaya çalıştım. 2014 yılında eczanemi kapatıp genel müdür yardımcısı pozisyonunda çalışmaya başladığım Berko İlaç’ta satış, pazarlama, iş geliştirme, ruhsat, Ar-Ge departmanlarından sorumlu oldum ve 2016 yılında atandığım genel müdür pozisyonunda da halen çalışmaya devam etmekteyim. Berko İlaç’ta çalışmaya başladığım günden bu yana ekip arkadaşlarımla beraber birçok başarının altına imza attık ve atmaya devam ediyoruz, bundan sonraki süreçte de çok daha güzel işler yapmaya devam edeceğiz.
İlacın üretiminden hastaya ulaştırılmasına kadar olan süreçte yer alan ilaç endüstrisi, dağıtım kanalları (ecza depoları ve kooperatifler) ve eczaneler; sağlık dağıtan bir bütünün birbirinden ayrıştırılamayacak parçalarıdır. İş hayatına başladığım günden bugüne kadar bu zincirin tüm halkalarında çalıştım veya birlikte çalışma fırsatlarım oldu. Bu deneyim ve tecrübeler bana çok farklı bakış açıları kazandırdı ve gelişimime ciddi katkılar sağladı. Dolayısıyla beklentileri daha iyi anlayabiliyor, stratejik hamleleri daha iyi belirleyebiliyorum, ayrıca doğru ve iyi bir iletişim kurabilme olanağım oluyor ve çalıştığım alan ile ilgili gerek özel sektör gerekse kamu tarafındaki tüm organlarda çok kıymetli bir çevre edinme imkânım oluşuyor. Eczane eczacılığı deneyimim sayesinde bir eczacının nasıl düşündüğünü, meslekten neler beklediğini, sektöre ve sektörün diğer unsurlarına nasıl baktığını çok daha iyi anlayabiliyorum. Bende oluşan bu bakış açısı, mesleki bilgilerim ve deneyimlerim işimde başarılı olmama çok ciddi katkılar sağladı, sağlamaya da devam ediyor.
2- İlaç endüstrisine başarılı bir örnek olan Berko İlaç’ın hikâyesi paylaşır mısınız?
Ecz. Berat Beran tarafından 1970’li yıllarda eczane eczacılığıyla başlayan, Beran Laboratuvarı ile üretim sürecine geçiş yapan ve 1984 yılında Berko İlaç markasıyla ilaç sanayindeki yerini alan firmamız, 35 yılı aşkın süredir toplum sağlığını geliştirmek için çalışmaya ve üretmeye devam ediyor. “Seçtiği özel kulvarda ilk ve tek olma” vizyonuyla, piyasada olmayan yenilikçi ürünleri sektöre ve Türk tıbbına kazandıran firmamız; 145 ürünü, 800’e yakın çalışanı ve 21 bin metrekare kapalı alanı olan dünya standartlarındaki üretim tesisleriyle hizmet veriyor. Üretim Tesislerimizde yıllık yaklaşık 70 milyon kutu üretim yaparak sağlıklı yarınlar için çalışan Berko İlaç, düzenli yatırımları ile üretim kapasitesini her geçen gün daha da üst seviyelere taşımaktadır.
Türkiye ilaç pazarında kutu satışında 18. sıralarda, cari satışlarda ise 42. sıralarda yer alırken; sadece yerli firmalar içerisinde değerlendirme yapacak olursak kutu satışında 7. sıralarda, cari satışlarda 16. sıralarda yer almaktayız. Türkiye ilaç pazarında güçlü bir marka olan Berko İlaç, bir dünya markası olmak için çeşitli projeleri hayata geçirdi ve geçirmeye devam ediyor. Başta ABD, Kanada ve G. Kore olmak üzere 17 ülkeye aktif ihracat yapıyoruz. 2018 yılında “Ar-Ge Merkezi” onayı alan akredite Ar-Ge Merkezimizde, her yıl yaklaşık 20 yeni ürün projesi geliştirmekteyiz.
3- 2022 yılı öncelikleriniz ve beklentileriniz nelerdir? Üretim kapasitesiniz ve yatırımlarınız hakkında bilgi alabilir miyiz?
Yaklaşık iki yıldır süren pandemi süreci firmamızı olumsuz yönde etkilemişti fakat son dönemlerdeki normalleşme ile birlikte Berko İlaç eski günlerine geri döndü. İç müşteri ve dış müşteri taleplerini karşılama yönünde hem bugünün hem de geleceğinin planlamalarını yapıp projelerini hayata geçirmeye başladık. Bu kapsamda organizasyonel yapımızı yeniden düzenledik ve ekip sayımızı arttırdık. Ürün portföyümüzü gözden geçirip doğru hedefler belirledik. Belirlediğimiz hedeflere ulaşmak üzere üretim tesisimize yeni yatırımlar yapıp daha güçlü ve verimli bir üretim tesisi için çeşitli adımlar attık.
Fabrikamızın, katı, yarı-katı ve likit ürünler olmak üzere toplamda yıllık 100.000.000 kutu üretim kapasitesi bulunmaktadır. Artan piyasa talepleri ve genişleyen ürün portföyümüz kaynaklı talepleri karşılayabilmek adına her yıl makine parkurumuza ve altyapımıza yatırımlar yapmaktayız. 2022 yılında 60.000.000 TL’lik bir yatırımla, üretim kapasitemizi yıllık 150.000.000 kutuya çıkarıyor ve “Berkovan Projemiz” ile üretim süreçlerimizi yalınlaştırarak maliyetlerimizi azaltmayı hedefliyoruz. Bu yıl içerisinde siparişlerini verdiğimiz üst segment kompaktör, stickpack saşe dolum, saşe kutulama, kapsül dolum ve tablet kaplama makinelerini yine bu yılın 4. çeyreğinde makine parkurumuza eklemiş olacağız. Tesisimizde yeni ve farklı projelerle ilgili çeşitli yatırım planlarını da yapmaya devam ediyoruz.
4- İnovasyona yönelik çalışmalarınız var mıdır? Ar-Ge yatırımlarınız da geldiğiniz noktayı aktarır mısınız? Yakın dönemde pazara sunacağınız yenilikler olacak mıdır?
Geçirdiğimiz pandemi şartları, ülkemizin ve dünyanın içinde bulunduğu ağır ekonomik koşullar dikkate alındığında şirketlerin ayakta kalabilmesi, sürdürülebilir bir büyüme stratejisini koruyabilmesi çok zorlaşmıştır. Bu sıkıntılar küçük aile şirketlerinden çok uluslu şirketlere kadar hatta devletlerin yönetilmesine kadar tüm organizasyonlarda kendini göstermektedir. Aslında bu sadece pandemi ve ekonomik sıkıntı değil, dünyada insanların iş-yaşam dengelerini ve anlayışlarını değiştiren bir durum. İnsanlar farkında olmadan gerçek dünya ile sanal dünya arasında bir yerlerde sıkışıp kalmış durumda. Ekonomik yönden çok güçlü olan şirketler bile anlayışlarını ya da yönetim şekillerini gözden geçirmek zorunda.
Biz Berko İlaç olarak 2020 yılında aldığımız stratejik bir kararla, şirket organizasyon yapısından üretimine, pazarlamasından Ar-Ge’ sine kadar tüm departmanlarımızda inovasyonu başlatmış bulunuyoruz. Bildiğiniz gibi Berko İlaç akut hastalıklar pazarında yer alan önemli bir oyuncuydu ama pandemi şartlarında gördük ki farkında olmadan yumurtaların hepsini bir sepete koymuşuz. O nedenle Berko İlaç olarak artık akut pazardaki liderliğimizi bırakmadan kronik hastalıklar kapsamında da yerimizi almalıydık. Bu konuda öncelikle diyabet ve kardiyoloji hastalıklarını hedefledik. Bu hastalıklar için katma değeri yüksek tedavide etkin yeni nesil molekülleri pipelinemıza aldık.
Ar-Ge merkezimizin kaynaklarının önemli bir kısmını bu hedef doğrultusunda ayırdık. Önceki yıllarda %2 olan Ar-Ge bütçemizi %5’lere çıkardık. Ar-Ge personel sayımızı %40 oranında artırdık, buna bağlı olarak cihaz ve ekipman altyapımızı zenginleştirdik. Ar-Ge merkezimizde hâlihazırda bu amaçla 10 molekül aynı anda çalışmaya başlandı. Biz tabi ki yaptığımız Ar-Ge çalışmalarının bir an önce pazara çıkmasını arzu ediyoruz ama maalesef ürün ruhsatlandırma aşamalarında onay mercii olan TİTCK yukarda saydığımız pandemi koşullarından dolayı 2 yıl boyunca uzaktan çalışma yaptığı için biriken iş yükü nedeniyle ilaç firmalarının taleplerine yeterince hızlı cevap verememiştir. Normalleşme ile birlikte TİTCK’da ruhsatlandırma süreçleri biraz hızlanmış olsa bile biriken iş yükü hala sektöre olumsuz bir şekilde yansımaktadır. TİTCK’nın birikmiş olan iş yükünden kurtulması için biraz daha yüksek performans ile çalışmasını sağlayacak yöntemler ile çalışması daha faydalı olacaktır.
5- Berko İlaç olarak sosyal sorumluluk projelerine ağırlık vermektesiniz, altında yatan anlamı ve projelerinizden hakkında bilgi paylaşır mısınız?
Kurumsal sorumluluk, kurumların toplumun refahını olumlu yönde etkilemek amacıyla gerçekleştirdiği yatırımlar, projeler ve uygulamalardır. Berko İlaç olarak yatırımlarımızla, sivil toplum kuruluşlarıyla iş birliği içinde yürüttüğümüz projelerle topluma katkı sağlarken; aynı zamanda gönüllülük esaslı, çalışanlarımızı dahil ettiğimiz etkinliklerle, sosyal sorumluluk ruhunu ateşlemeyi ve farkındalık yaratmayı da önemsiyoruz.
En önemli projelerimizin başında, çocukların sosyal gelişimine katkı sağlarken aynı zamanda çocuklarda tiyatro ve sanat kültürünü oluşturma hedefiyle yola çıktığımız Berko Çocuk Tiyatromuz geliyor. İlaç sektöründe ilk ve tek olan, 2015 yılından beri sürdürdüğümüz, Berko Çocuk Tiyatromuzun ikinci oyunu olan “Demir Kız” ile sezona başlamış olmanın heyecanı içindeyiz. “Demir Kız” ile çocuklarda demir eksikliği belirtileri ve önlem alınmasının önemi vurgulanırken rutin doktor kontrolünün gerekliliği ve akılcı ilaç kullanımı ile ilgili mesajlar veriliyor. Sağlıklı yarınlara vizyonumuzla örtüşen hem sağlıklı hem de tiyatroyla ve sanatla çevrili gelecek nesiller yetişmesini önemsiyoruz.
Geçen yıl açılış törenini gerçekleştirdiğimiz bir okul projemizden bahsetmek isterim. Berko İlaç Yönetim Kurulu Üyesi Muazzez Beran, Diyarbakır’ın merkez Kayapınar ilçesinde 16 derslikli bir okul yaptırdı. Muazzez Beran Ortaokulunda, 2021-2022 eğitim ve öğretim yılında eğitime başlandı. Aynı zamanda okulumuzdan 50 öğrenciye burs veriyoruz. Eğitime katkı sağlamanın gururunu ve mutluluğunu yaşıyoruz.
Pek çok sivil toplum kuruluşu ile projeler yürütüyoruz. En son Türkiye Omurilik Felçlileri Derneği’nin (TOFD) “Empati Parkuru” projesine katılarak tekerlekli sandalye kullanan bireylerin yaşadığı zorlukları anlama ve empati geliştirme fırsatımız oldu. Kış aylarında sığınacak yer arayan kedi ve köpeklerin soğuklarda mağdur olmaması için 2020 yılında başlattığımız “Patiler Üşümesin” projesi ile sokak hayvanları için evler yaptırmaya devam ediyoruz. Eczacıların da yoğun ilgisini gören proje ile hayvansever eczacılar, eczanelerinin önüne yerleştirdikleri Berko İlaç Kedi Köpek Evleri ile sokak hayvanlarının kışı daha rahat atlatmalarına vesile oldular.
Berko İlaç olarak kurumsal sorumluluk konusuna bakış açımızı, toplumdan aldıklarımızı yine topluma vermek şeklinde özetleyebilirim. Kurumların, özellikle de toplum sağlığına hizmet eden bizler gibi ilaç firmalarının, topluma karşı her açıdan sorumlu olduklarını düşünerek hareket etmekteyiz.
7- Son olarak eklemek istedikleriniz nelerdir?
Yerli ve yerel sanayicilerimiz ülkenin dışa bağımlılığını azaltmakta, ithalat-ihracat dengesinin ülke lehine dönmesine katkıda bulunmakta, ülkemizde ilaç ile ilgili üst düzeyde bilgi beceri ve yeteneklerin oluşmasını sağlamaktadır. Bünyelerindeki Ar-Ge merkezlerinde geliştirilen yenilikçi ve ileri teknolojiye sahip projeler ile ülkemize çok değerli kazanımlar sağlamaktadırlar. Berko İlaç bu yerli firmalardan biri olarak ülkemize saydığım faydaları sağlamakta ve istihdam imkanı oluşturmaktadır. Berko gibi tüm yerli/yerel ilaç firmaları ülkeye, halka mal olmuş milli kuruluşlardır. Daima korunmalı, desteklenmeli ve daha da ileri taşınmalıdır.
